Skip links

Seksueel misbruik in reformatorische kring

Seksueel misbruik komt voor in alle lagen van de bevolking en op ieder niveau van de maatschappelijke ladder. Er is geen groep of subcultuur die hier een uitzondering op vormt. Statistieken van de afgelopen decennia tonen dit aan.

Waar groepen en subculturen van elkaar verschillen, is dat ook in de beleving en de aanpak van het misbruik. Om een probleem te kunnen aanpakken, moet je naar de sociale, culturele en religieuze context kijken.

Op het moment dat ik deze blog schrijf, is er een Refomeldpunt voor seksueel misbruik in de maak. Ter verduidelijking: Refo staat in de volksmond voor reformatorisch. Dit staat voor de meest traditionele stroming binnen het protestantisme, en verwijst  naar de Reformatie van de zestiende eeuw.

Voor de nuance: dat wat ik hier schrijf over ‘reformatorische christenen’ geldt in veel gevallen ook voor christenen van andere stromingen.

”Ikmeldhet” heet de website die onlangs online ging. Het betreft een initiatief van Berna de Ruiter uit Utrecht, die biomedische wetenschappen en science and business mana­gement studeerde. Ze wil slacht­offers van incest in reformatorische kring de mogelijkheid bieden om hun probleem te melden. „Op incest rust een groot taboe. Slachtoffers hebben te maken met gevoelens van schaamte en schuld en tobben met een loyaliteitsconflict. Zeker voor jonge slachtoffers is de drempel heel hoog om hun probleem naar buiten te brengen”, aldus De Ruiter desgevraagd. (uit: http://www.refdag.nl/nieuws/binnenland/refomeldpunt_seksueel_misbruik_in_de_maak_1_807084)

Behalve de problemen die hierboven zijn genoemd worstelen deze slachtoffers van misbruik  met specifieke problemen die gerelateerd zijn aan de eigenheid van deze groep:

* Reformatorische christenen vormen veelal een gesloten systeem waarbinnen strikte gedragscodes gelden. Eén van de codes is dat men niet graag ‘de vuile was buiten hangt’. Dat betekent dat ongewenste situaties en problemen vaak verborgen blijven.

* Wanneer seksueel misbruik binnen de reformatorische context plaatsvindt, vindt er vaak ook religieus misbruik plaats. Hiervan is bijvoorbeeld sprake wanneer een vader op grond van de Bijbel absolute gehoorzaamheid eist. Ook als die gehoorzaamheid bestaat uit het uitvoeren van seksuele handelingen.

* Slachtoffers uit deze kring zijn grootgebracht met het geloof in God, die alles ziet. Tijdens het misbruik hebben velen voortdurend tot God gebeden dat het misbruik zou stoppen. Behalve de schade die is aangebracht op de diverse niveaus van het leven en de persoon van het slachtoffer komt zij of hij ook nog eens in een geloofscrisis terecht.

* Het komt voor dat daders uit deze kring spijt betuigen en vergeving vragen aan het slachtoffer. Vergeving is één van de principes van het christelijk geloof. Het mag duidelijk zijn dat in geval van seksueel misbruik er een zo’n extreme inbreuk is gepleegd op de lichamelijke, emotionele en psychische integriteit van het slachtoffer dat vergeving niet is af te dwingen. Het komt voor dat op het moment dat het slachtoffer niet in staat is vergeving te schenken, zij of hij de zondaar wordt die niet wil vergeven, terwijl de dader vrijuit gaat.

Deze lijst is ongetwijfeld met vele punten uit te breiden. Voor meer informatie verwijs ik naar de website van het meldpunt:  http://www.ikmeldhet.nl

Ik hoop dat met het operationeel worden van dit meldpunt vele schadelijke praktijken van misbruik aan het licht komen en zullen stoppen. Dat er in eerste instantie een luisterend oor en daarnaast begeleiding naar goede hulp wordt geboden aan diegenen die (misschien jarenlang) onder misbruik gebukt zijn gegaan.