Skip links

Passie

‘Waar komt jouw passie vandaan? Je staat hier vol overgave te spreken maar gaat daarbij recht tegen de stroom in.’ Tijdens een gastcollege over ‘seks en je brein’ werd mij deze vraag gesteld. Niet eerder stond ik zo direct voor de uitdaging te verwoorden wat mijn drijfveer is. Een geweldige vraag, die de open mind van de -overigens kritische- studenten en docenten weergaf, maar die me wel enigszins verlegen maakte. Hier wordt gevraagd naar mijn diepste overtuiging waarmee ik in het leven sta en waarmee ik de wereld tegemoet treed.

Hoewel de informatie over de neurologische processen die er plaatsvinden bij seksuele activiteit nog steeds vrij onbekend blijkt te zijn bij mijn gehoor, doceer ik deze met alle vrijmoedigheid. Ik heb immers de resultaten van wetenschappelijke onderzoeken aan mijn kant. Met moderne hersenscantechnologie is zichtbaar welke gebieden in de hersenen oplichten bij seksuele activiteit. Hersenen zijn opgebouwd uit neuronen, die met elkaar worden verbonden door synapsen. Afhankelijk van ons gedrag, en onder invloed van de neurotransmitters dopamine (‘beloningshormoon’), oxytocine en vasopressine (zgn. ‘hechtingshormonen’), kunnen deze synapsen (dit zijn feitelijk ‘verbindingen) ontstaan, groeien en wegkwijnen. Je kunt dus door je gedrag de structuur van je hersenen veranderen. Seksualiteit -en seksueel gedrag-  is een wezenlijk deel van ons mens-zijn, en heeft dus altijd invloed op onze emoties, gezondheid, gewoonten etc. We kunnen ons brein niet scheiden van ons lichaam.

Tot zover hebben de meesten geen moeite met de -nieuwe- informatie. Pas wanneer het -op grond van het bovenstaande-  gaat over seksuele gedragskeuzes, stuit ik op weerstand. De aanbevelingen die ik daarbij geef, gaan, zoals de vraagsteller het verwoordde, dwars tegen de stroom in. Begrijpelijk, want die zijn nogal impopulair in onze cultuur. Onze cultuur is namelijk nogal dwingend in het opleggen van seksuele vrijheid. Heb seks wanneer je daar zin in hebt, zoveel mogelijk en met zoveel mogelijk partners. Wie iets anders vindt, is een moralist. Seksuele onthouding totdat je trouwt met iemand aan wie je je voor het leven verbindt, wordt gezien als een religieus standpunt. Echter, op basis van wat duidelijk is geworden in de neurowetenschap, heeft dit met religie niets te maken, maar is dit een aanbevolen gedragslijn gebaseerd op wetenschappelijke feiten. ‘Mensen zijn het gezondst en gelukkigst als ze seksueel betrokken zijn met slechts één partner als levenslange metgezel.’ (Parent-Adolescent Discussions about Sex and Condoms: Impact on Peer Influences of Sexual Risk Behavior door Whitaker & Miller, in Journal of Adolescent Research 15, nr. 2)

Heb ik hiermee nu de bron van mijn passie weergegeven? Is het wetenschappelijke bewijs de oorzaak van mijn bevlogenheid? Bijna… ik ga nog één stapje verder:

De oneindige complexiteit van ons brein, en de uniciteit van elk mens, laat mij zien dat wij niet willekeurig zijn ontstaan, maar dat we zijn gemaakt door een oneindige intelligente Schepper. Ook seksualiteit is Zijn ontwerp. Een geniaal ontwerp, waardoor geliefden uiting kunnen geven aan hun liefde en zich aan elkaar kunnen hechten, en waarbij vertrouwen, toewijding en liefde als het goed is blijven toenemen. Dat juist deze intieme manier van liefhebben nieuw leven kan doen ontstaan laat zien dat de bron van leven Liefde is. Ja, daar ligt mijn passie! Ik weet het, de realiteit is helaas niet zo perfect als hier beschreven. Dat is een gevolg van het afwijken van het ontwerp, maar dat doet niets af van de waarde van dit ontwerp.

Tenslotte: we hoeven ons niet (al dan niet willoos) laten drijven door driften en instincten, maar we zijn in staat om keuzes te maken op grond van intelligente informatie. Op het vlak van seksualiteit betekent dit dat wanneer we kinderen en jongeren deze informatie meegeven, zij hier enorm hun voordeel mee kunnen doen. Zij kunnen de keuze maken om op zo’n manier met hun seksualiteit om te gaan dat het een investering is in een stabiele en liefdevolle relatie. Wanneer hieruit stabiele gezinnen voortkomen, zal dit op termijn structureel bijdragen aan een gezondere samenleving. Dat lijkt me een goede reden om het onderwerp ‘seks en je brein’ te implementeren in lesmethodes voor seksuele opvoeding!