Skip links

Intimiteit in coronatijd

Afgelopen weekend was mijn dochter jarig. Normaal gesproken betekent dat een dikke omhelzing, een paar kussen en een rondje dansen, maar dat zat er dit jaar niet in vanwege de corona-maatregelen. Wat voelde dat onnatuurlijk om zo op afstand mijn kind te feliciteren. Hoe vanzelfsprekend, maar ook hoe belangrijk een omhelzing, een kus of een aai over je bol is, ervaren we wel heel sterk nu onze maatschappij een anderhalvemetersamenleving is geworden.

Een heleboel vanzelfsprekendheden vervallen in deze periode van beperkingen vanwege covid-19. Dat zorgt voor een nieuwe bewustwording.  Nu we op anderhalve meter afstand van elkaar moeten blijven merken we hoe we gewend zijn aan fysieke nabijheid en contact, en ook hoe groot ook de behoefte daaraan is. Nu we er van af moeten zien realiseren we de betekenis ervan. Hoe kunnen we ondanks de afstand toch dicht bij elkaar zijn?

 

Intimiteit

In deze tijd van  fysieke afstand  kunnen we elkaars nabijheid,  warmte en aanraking enorm missen.  Het kan je zoveel goed doen om een hand op je arm te voelen of een knuffel te krijgen wanneer je het moeilijk hebt.  Aanraking is troostend en juist nu, in tijden van spanning en onrust, moeten zoveel mensen het zonder doen. Veel tieners en jongeren houden ervan om lichamelijk close met elkaar te zijn, maar ook zij moeten afstand houden van elkaar.

Achter onze behoefte aan lichamelijkheid zit een diepere behoefte, namelijk die aan intimiteit. Intimiteit wordt vaak in één adem genoemd met seksualiteit of lichamelijkheid. Uiteraard zit daar een nauw verband, maar het is niet hetzelfde. Je kunt seks hebben zonder dat het  intiem is en je kan intiem zijn met iemand zonder dat het seks is.

Intimiteit gaat ten diepste om verbinding. Verbinding gaat over gezien, gekend, geaccepteerd en geliefd worden. Uiteraard is aanraking daarin een heel belangrijke component. Er wordt wel eens gezegd dat aanraking een eerste levensbehoefte is. Mensen die weinig of geen (lichamelijk) contact met anderen hebben kunnen huidhonger ontwikkelen. De behoefte aan lichamelijkheid is reëel en moeten we niet bagatelliseren. Maar intimiteit gaat dieper dan dat.

Nu we in de lock-down zitten en we beperkt zijn in lichamelijke nabijheid en aanraking kunnen we er wel over nadenken! Zoals gezegd: bij intimiteit gaat het om verbinding met de ander, en de ander met jou. Die wederkerigheid is essentieel. Het is daarbij belangrijk om elkaars eigenheid te zien, te erkennen, te respecteren. Te zien wie die ander is. Elkaar te (leren) kennen en begrijpen. Waardering uitspreken naar elkaar. Rekening houden met elkaars gevoelens. Met de ander delen wat jij denkt en voelt.

Voel je aan dat dit best spannend is? Het gaat bij intimiteit over  identiteit. Om wie je bent, en om wie de ander is. Dat kan best lastig zijn? Wie ben ik? We zijn geneigd om onze identiteit te halen uit de beelden die ons in onze omgeving en in de media worden voorgehouden. De beeldcultuur waarin we leven schotelt ons allerlei idealen voor. Die beelden werken op een onbewust niveau en hebben effect op hoe we ons over onszelf voelen en over wat onze overtuiging is hoe je moet zijn. Denk bijvoorbeeld aan schoonheidsidealen, slank zijn, gespierd zijn of het hebben van bepaalde kleding of gadgets.

Als je onzeker bent over je identiteit heb je meestal niet zo’n goed beeld van jezelf. Eigenlijk sta je dan niet in zo’n goede intieme verhouding met jezelf, omdat je jezelf steeds voelt falen of je minderwaardig voelt. Je kan geen intieme verhouding aangaan met een ander, als je geen goede intieme verhouding hebt tot jezelf. Je hebt dan die ander nodig om jou te bevestigen. Of je gaat juist bepaald (wenselijk) gedrag vertonen terwijl je je van binnen anders voelt. Je kunt zelfs intiem ‘doen’, zoals knuffelen, zoenen of seks hebben, terwijl je je innerlijk hebt afgesloten en er dus geen echt contact is. Pseudo-intimiteit noemen we dat. Dat is schadelijk, omdat je dan steeds je echte ik wegduwt in plaats van te koesteren, met het gevaar dat je steeds over je grenzen heen laat gaan.

Weet je hoe je tot echte intimiteit kunt komen? Door eerst van jezelf te houden. Dat vind je misschien wel een onmogelijke opgave. Heeft iemand ooit wel eens gezegd hoeveel je waard bent en hoe je geliefd bent? Weet je wat mij erg heeft geholpen om op een goede manier  naar mezelf te kijken? Door eraan te denken hoe ik in de buik van mijn moeder gemaakt werd. Voor niemand zichtbaar was ik daar, verborgen, en werd iedere vezel, iedere cel, iedere spier en elk orgaan stukje voor stukje geweven. Toen ik nog geen vorm had, zagen de ogen van God, die mij liet leven, mij al, en Hij bedacht dat het goed was dat ik geboren zou worden. Dat Hij mij wilde, dat is de basis van mijn identiteit! Dat geldt ook voor jou. Think about it!

Nu even terug, naar intimiteit in deze anderhalvemetersamenleving. Hoe kun je echte verbinding maken, zonder binnen die anderhalve meter te komen? Waar begin je? Wat kun je zeggen, doen of vragen als nu je niet die knuffel kunt geven? Durf je te vertellen waarom je blij bent dat iemand jouw vriend of vriendin is? Dat je iemand geweldig vindt? En kun je het aanvaarden als iemand zegt dat hij van je houdt omdat hij jouw karakter zo mooi vindt?

Misschien merk je wel dat het ontdekken van elkaars innerlijk, van wat jou en de ander bezighoudt, en het uitspreken van gedachten en gevoelens minstens zo intiem is als lichamelijke intimiteit. Misschien gaat er wel een wereld voor je open. En voor je het weet is de lock-down voorbij!

 

 

 

X