Skip links

De hoerenloper en het stigma

Zijn klanten medeverantwoordelijk voor de misstanden die er in de prostitutie zijn? Misstanden, die zijn er in de seksindustrie. Politie, justitie en tal van hulpverleners werken dag en nacht om het tegen te gaan. Maar de klanten, de sekskopers blijven daarbij helemaal buiten schot. Waarom is dat? Wat is de verantwoordelijkheid van de prostitutie-klant? Houdt de hoerenloper uitbuiting en mensenhandel in stand? En waarom wordt de klant nooit op die verantwoordelijkheid aangesproken?

Voor deze vragen was er vorige week ruime aandacht. Het symposium ‘Mannen die seks kopen’ werd gehouden, en daar werd ook het boek met dezelfde titel, van de schrijfster Renate van der Zee, gepresenteerd. Zowel dit boek als de uitkomsten van het onderzoek naar prostituanten, dat in opdracht van de GGD werd gedaan, geven een beeld van de klanten van prostituees. Onder andere de redenen van het hoerenbezoek, het signaleren van misstanden en de verantwoordelijkheid die zij voelen ten opzichte hiervan komen hierin aan bod.

De stelling van het debat-programma Arena, ook vorige week, luidde: klanten zijn medeverantwoordelijk voor de misstanden die er in de prostitutie zijn. Het grootste deel van de klanten blijkt zich inderdaad verantwoordelijk te voelen, maar slechts een deed van hen is daadwerkelijk bereid een melding te doen bij het signaleren of vermoeden van misbruik, mishandeling of onvrijwilligheid. Dat zou te maken hebben met het stigma dat er op prostitutie ligt. Er ontspon zich een ware discussie en overal dook het woord ‘stigma’ op.

Het argument van stigmatisering van de prostitutie bestaat al langer bij de pro-prostitutie-lobby, en ook in deze discussie kwam dit argument vanaf deze kant. Echter, het doel van deze discussie was vooral de bescherming en de vrijheid van de groep kwetsbare sekswerkers, zoals slachtoffers van mensenhandel. Het gaat in dit gesprek even niet om de mondige sekswerkers. Het oneigenlijke in deze discussie was dat de stelling, die was geponeerd ter bescherming van de kwetsbaren, werd bestreden door een argument van een groep die even buiten beschouwing was gelaten.

Het argument van stigmatisering rammelt aan alle kanten. Omdat er een stigma zou rusten op prostitutie, zouden klanten geen melding durven maken van misstanden. Een stigma komt van buitenaf. De hoerenloper kan er niets aan doen dat dat stigma er is, verzwijgt vervolgens de misstanden die hij signaleert uit angst dat hij aan de schandpaal wordt genageld, en zo komt het dat deze misstanden blijven bestaan. De schuld ligt bij degenen die het stigma veroorzaken en zo schuift hij zijn verantwoordelijkheid af.

Als stigmatisering de reden is dat een hoerenloper de misstanden die hij signaleert niet meldt, dan betekent dat dat hij zijn gezichtsverlies zwaarder laat wegen dan het welzijn van de vrouw die hij zojuist bezocht heeft. Dat laat niet echt een sterk en nobel karakter zien..

Echter, het is niet alleen de stigmatisering die de hoerenloper in de wurggreep houdt. Gesprekken met deze mannen laten vaak iets heel anders zien. Factoren als schuld, schaamte en een geweten dat spreekt spelen een enorme rol bij veel prostituanten. Veel van deze mannen zijn getrouwd of hebben een duurzame relatie, terwijl zij in het geheim een prostituee bezoeken. Weliswaar hoort de spanning van het stiekeme bezoek bij het spel, maar zo veel mannen geven aan zich schuldig te voelen ten opzichte van hun partner. Om het schuldgevoel het zwijgen op te leggen continueert hij het prostitutiebezoek  en houdt zo zijn eigen vicieuze cirkel in stand. Deze cirkel lijkt verdacht veel op de verslavingscyclus. We hebben het dan over een probleem die bij de hoerenloper ligt. Dat is een heel ander verhaal dan stigmatisering van buitenaf..