Skip links

Seks en je brein

Wat is dat toch met seks?

Wat maakt dat seks zo fascineert? Hoe komt het dat het onderwerp ‘seks’, zodra het wordt benoemd, beschreven of gezien direct de volle aandacht krijgt?

Neurowetenschappelijk onderzoek laat zien dat belangstelling voor seks in onze hersenen zit ingebouwd. Men zegt zelfs wel eens dat  hersenen het grootste seksuele orgaan van de mens is. De hersenen zorgen namelijk voor effecten en activiteiten die veel verder gaan dan het tijdelijk plezier van seks. Dit heeft te maken met de werking van diverse neurotransmitters, met name dopamine, oxytocine en vasopressine.

De kick

Dopamine wordt ook wel eens het belonings-hormoon genoemd. Het geeft een fijn gevoel, wat ook wel eens als ‘kick’ wordt beleefd, bij spannend, riskant of opwindend gedrag. Deze uitwerking in de hersenen zorgt ervoor dat het gedrag dat deze ‘beloning’ veroorzaakte herhaald wordt.

Seks is één van de sterkste aanjagers van de dopamine-beloning. Het is een risico voor tieners en jongeren om vanwege die beloning in een vicieuze cirkel te komen van onverantwoord seksueel gedrag. Behalve aan excessief gedrag met veel wisselende partners kun je hierbij ook aan porno denken. Hieraan kunnen zij gemakkelijk verslaafd worden.

Binding

Ook  is er de werking van de neurochemicaliën oxytocine en vasopressine. Oxytocine zorgt bij een vrouw voor een gevoel van vertrouwen in degene met wie zij direct fysiek contact heeft. Dit vertrouwen is van zeer wezenlijk belang voor een gezonde relatie.  Bij mannen is vasopressine de tegenhanger. Vasopressine zorgt ervoor dat hij zich wil binden met degene met wie hij intiem is. Oxytocine en vasopressine samen worden het monogame molecuul genoemd. Naar aanleiding van deze wetenschappelijke ontdekkingen zien we dat seks meer is dan een lichamelijke activiteit. Er ontstaat een reële binding met elkaar wanneer je seks hebt.

Wanneer je op jonge leeftijd een (seksuele) relatie hebt, is de kans groot dat deze relatie niet blijvend is. Dat komt omdat het deel van de hersenen (de prefrontale cortex) dat het vermogen om weloverwogen beslissingen -zoals de keuze van een levenspartner- te nemen bestuurt, dat consequenties van beslissingen overziet, pas rond het vijfentwintigste levensjaar volgroeid is.

Iedere keer dat een seksuele relatie verbroken wordt, wordt er schade aangebracht aan het ingebouwde vermogen om een duurzame verbinding met anderen te ontwikkelen. Dat geldt ook voor onenightstands.

Verbondenheid

De uitdaging is om niet voortijdig seksuele relaties aan te gaan, maar daarmee te wachten tot je weet met wie je je werkelijk wilt verbinden in een levenslange trouwe liefdesrelatie. Als verbondenheid de kans krijgt volwassen te worden in een levenslange relatie, is seks een prachtige ondersteuning van liefde.

De inhoud van deze pagina heb ik vooral gebaseerd op de bevindingen van de onderzoeker Dr. Joe S. Mcilhaney die hij, samen met mede-auteur F. McKissic Bush, beschrijft in het boek ‘Hooked’ (Nederlandse vertaling ‘Verstrikt’).