Respect

‘Voor jou, asjeblieft. Uit respect voor jou en om je fijne feestdagen te wensen!’ Zo deelden we deze dagen voor kerst presentjes uit aan de vrouwen die werken op de Wallen. Terwijl we aan het raam van een jonge Roemeense vrouw stonden te praten kwamen er twee mannen achter on staan, bekeken haar van top tot teen met een grijns, terwijl één van hen zei: ‘die ziet er lekker uit!’.  De vrouw, ongemakkelijk in deze situatie, keek ons aan alsof ze wilde zeggen: ‘Respect? Hier? Je weet wel beter…

Wanneer we een vrouw beter leren kennen ontstaat er soms een vertrouwelijk contact waarbij zij ons een inkijkje geeft in haar situatie. Zeker nu, rond de feestdagen,  horen we veel verhalen over de kindertijd en de thuissituatie van vroeger. Moya die vertelde hoe haar moeder altijd cadeautjes verstopte en zij nog steeds niet begrijpt hoe zij die het huis kon binnensmokkelen terwijl alle kinderen thuis waren. Maar ook dat dit over was nadat haar vader gestorven was en er geen geld meer voor cadeautjes was. ‘Nu is het andersom, nu geef ik mijn moeder cadeautjes’, zegt ze. Haar familie, voor wie ze verzwijgt dat ze als prostituee werkt, steunt financieel gezien op haar. Moeder is zwak, en kan niet werken. Haar jongste zusje zit nog op school, en Moya wil graag dat zij een vak leert.  Zodat ze niet ‘net als ik geld hoef te verdienen’,  zegt ze terwijl ze veelbetekenend naar haar bed wijst. Morgen vertrekt ze naar Bulgarije, om met haar familie kerst te vieren… Ik heb respect voor haar.

Ongeveer vier jaar geleden leerde ik de Roemeense Didi kennen. Een knappe jonge vrouw van 18 jaar. Ze was naar Nederland gekomen om te studeren. Eerst zou ze een tijdje als prostituee werken om haar collegegeld te kunnen betalen en haar kamer leuk in te richten. Na een half jaar werkte ze nog steeds, alles was duurder dan ze dacht, maar ze zou na de volgende zomer met haar studie beginnen. Echter… na de zomervakantie stond ze weer dagelijks in hetzelfde raam. We hadden een gesprekje, en ze gaf aan dat ze toch niet gaat studeren. Inmiddels staat ze al ruim vier jaar achter hetzelfde raam, we maken regelmatig een praatje en als ik vraag naar haar plannen, zegt ze: ‘just make some money’. Ik vraag me af wat haar werkelijke situatie is. Ik heb haar zien veranderen van een ambitieuze bijna-studente in een vriendelijke jonge vrouw met een afwezige blik, en ik vraag me af hoe het komt dat ze haar plannen gewijzigd heeft. Ooit met het werk begonnen om in korte tijd wat geld te maken, maar inmiddels al vier jaar in dezelfde situatie.  Voorstanders van prostitutie zeggen dan: ze is toch vrijwillig gekomen? Niemand dwingt haar hoor..  Echter: hier zien we een situatie zoals die zo vaak voorkomt: eenmaal in het vak blijkt het heel moeilijk om er uit te komen. Didi is niet de enige. Veel vrouwen zijn ooit  begonnen met het idee dat het voor een korte tijd was, maar na jarenlang werken zeggen ze niet te weten hoe ze ooit nog iets anders kunnen doen. Ik heb respect voor Didi. Wat een kracht laat ze zien dat ze, ondanks haar teleurstelling, er elke dag staat en er iets van probeert te maken.

Laatst sprak ik met Stacey, een dame die langere tijd in de prostitutie heeft gewerkt. Naar aanleiding van de vele gesprekken die zij met de vrouwen in haar werkgebied had, kwam zij tot een opmerkelijke conclusie. Haar woorden: ‘It’s not the money that keeps them there, and not because they can’t  get another job. Sometimes someone has other work and comes back again because she cannot handle life without this work. It all has to do with identity. They pick up self-esteem of the customers that they get, but #wtf is that for self esteem? Disturbed men squirting  their seed about you?’ Ik heb  respect voor haar kritische denken en haar dappere besluit haar conclusie te trekken en om uit te stappen. Ze heeft respect voor zichzelf en verwacht dat anderen dat ook hebben.

In de loop van de jaren heb ik vele vrouwen leren kennen en zoveel verhalen gehoord. Soms grappige verhalen, maar ook bizarre, onthutsende en ontroerende verhalen. Er zijn vrouwen die via mensenhandel in de prostitutie terecht zijn gekomen en vrouwen met financiële problemen. Er zijn ook vrouwen die om een andere reden voor het vak gekozen hebben. Hoe dan ook, ze verdienen allemaal ons respect.

Respect voor de vrouwen betekent voor ons echter niet: fijn dat jij zo lachend achter je raam staat, prostitutie is een superfijn beroep, blijf het vooral nog maar een tijd doen! Respect hebben voor iemand betekent oprechte interesse hebben en het verhaal achter het verhaal willen en durven horen. Ik ben nog steeds iedere keer verbijsterd hoe anders het verhaal is dat een vrouw vertelt op kantoor of met een bak koffie ergens in de stad dan dat wat zij vertelt als zij aan het werk is. Mariska is een vrouw die altijd vrolijk aan het werk was er vertelde dat ze het echt leuk vond. De aandacht van de mannen gaven haar het idee dat ze nog goed in de markt lag. Soms kwam ze enorm fel uit de hoek richting ons als straatwerkers. Dan gaf ze ons op duidelijke manier te kennen dat prostitutie een beroep is als alle andere en dat vrouwen er zelf voor kiezen. Nu ze een tijdje uit het vak is, kijken we nog wel eens terug naar die tijd. Laatst zei ze: ‘hoe moeilijker je het hebt, hoe harder je gaat roepen dat het leuk is en dat het door de mening van de buitenwereld over prostitutie komt dat je werk niet loopt’.

Nadat Mariska is uitgestapt, ging ze door een zware periode. Ze had veel flashbacks en in haar dromen zag ze steeds klanten voorbijkomen. Ze ervaart het als bijzonder traumatisch te constateren dat ze met meer dan 10.000 mannen seks heeft gehad in de jaren dat ze werkte. Gelukkig kreeg ze goede professionele begeleiding, heeft ze uren gepraat, gehuild, door het bos gelopen en heeft ze ook veel boosheid uitgeschreeuwd. Nu gaat het aardig goed met haar. ‘Maar’, zegt ze, ‘toch blijft het me achtervolgen. Die jaren dat ik  gewerkt heb als prostituee heeft mijn blik op relaties en liefde veranderd en dat vind ik jammer. Ik vertrouw mannen niet en ik geloof sowieso niet in  een monogame relatie, hoewel ik die het liefst wel zou willen’.

Respect voor haar eerlijkheid!

  • Wim Keizer

    Indrukwekkend verhaal, dat ik helaas van mijn voormalige werkkring helemaal herken.

active